Κάθε ραδιοερασιτέχνης γνωρίζει ότι η κεραία
είναι το πιο σημαντικό μέρος του σταθμού. Μπορεί να διαθέτουμε τον πιο ακριβό
πομποδέκτη του κόσμου, αλλά αν η κεραία μας δεν είναι καλή, δεν θα ακουστεί μακριά.
Ωστόσο, οι εμπορικές κεραίες μπορεί να είναι εξαιρετικά ακριβές, ειδικότερα για
τις χαμηλότερες μπάντες.
Γιατί λοιπόν να μην κατασκευάσουμε τις δικές μας;
Στην προσπάθεια αυτή ο blogger έχει γράψει ανιδιοτελώς και αφιλοκερδώς δύο free ebooks πολυσέλιδα έγχρωμα με πρωτότυπο υλικά και τεράστιο αριθμό εικόνων, πινάκων και φωτογραφιών. Βρίσκονται στη διεύθυνση:
http://sv1ahh.blogspot.com/2025/12/10.html
Η κατασκευή ιδιόκτητων κεραιών
(Do-It-Yourself - DIY) είναι μια από τις πιο ικανοποιητικές και δημιουργικές
πτυχές του ραδιοερασιτεχνισμού. Όχι μόνο μας επιτρέπει να εξοικονομήσουμε
χρήματα, αλλά μας προσφέρει και μια βαθύτερη κατανόηση του πώς λειτουργούν οι
κεραίες και η διάδοση των ραδιοκυμάτων.
Γιατί να κατασκευάσουμε τις δικές μας κεραίες
(home made);
Οικονομία:Το πιο απλό δίπολο (dipole) κοστίζει
ελάχιστα ευρώ σε υλικά (σύρμα, μονωτήρες), ενώ η αντίστοιχη εμπορική μπορεί να
κοστίζει δεκάδες ή και εκατοντάδες ευρώ.
Προσαρμογή: Μπορούμε να σχεδιάσουμε και να
κατασκευάσουμε μια κεραία που ταιριάζει ακριβώς στο χώρο που διαθέτουμε (π.χ., ταράτσα,
κήπος ή ακόμα και στο μπαλκόνι) για στις μπάντες που μας ενδιαφέρουν.
Ικανοποίηση: Η αίσθηση του να πραγματοποιούμε
μια επαφή DX (μακρινή) με κεραία που φτιάξαμε με τα ίδια μας τα χέρια είναι
ασύγκριτη.
Εκπαίδευση: Θα μάθουμε στην πράξη να την υπολογίζουμε,
να την κατασκευάζουμε και να την συντονίζουμε
ρίχνοντας τα στάσιμα κύματα (SWR), σε χαμηλά επίπεδα, Θα καταλάβουμε τι είναι η
σύνθετη αντίσταση και πως γίνεται η σωστή εγκατάσταση.
Τι υλικά και εργαλεία χρειαζόμαστε;
Τα βασικά είναι:
Σύρμα: Χάλκινο σύρμα (μονωμένο ή γυμνό, πολύκλωνο)
που είναι και το πιο σύνηθες με καλλίτερη απόδοση. Το πάχος του εξαρτάται από
την ισχύ που θα χρησιμοποιήσουμε και την αντοχή που χρειαζόμαστε.
Μονωτήρες: Για να απομονώσουμε τα άκρα της
κεραίας από τα σημεία στήριξης. Μπορούμε να αγοράσουμε έτοιμους ή να χρησιμοποιήσουμε
πλαστικά υλικά (π.χ., PVC).
Connectors: Ένας SO-239 για το κέντρο της
κεραίας ή ένα balun (Balanced-to-Unbalanced transformer) είναι απαραίτητα για
τη σύνδεση με το ομοαξονικό καλώδιο. Αυτό μπορεί αν είναι και χειροποίητο. Υπάρχουν
πολλές οδηγίες και εικόνες στο βιβλίο του Blogger που αναφέραμε.
Ομοαξονικό Καλώδιο 50 Ohms: Για να μεταφερθεί το σήμα από τον
πομποδέκτη στην κεραία (π.χ., RG-58 για χαμηλή ισχύ, RG-213 για υψηλότερη).
Βασικά Εργαλεία: Μετροταινία, κόφτης
καλωδίων, απογυμνωτής, κολλητήρι και καλάι (αν χρειάζονται κολλήσεις).
Αναλυτής Κεραίας (Antenna Analyzer ή ένα dip meter): Αν και δεν είναι απολύτως απαραίτητα
για αρχή. Οπωσδήποτε όμως μία γέφυρα
στασίμων - SWR meter. Ο αναλυτής όμως θα σας διευκολύνει πολύ στον συντονισμό.
Απλά σχέδια κεραιών για να ξεκινήσουμε.
Υπάρχει πληθώρα με υπολογισμούς, εικόνες, σχέδια κ.λπ. στο βιβλίο μας που
προαναφέρθηκε.
Δίπολο (Dipole): Η πιο κλασική και εύκολη
κεραία. Αποτελείται από δύο ίσα τμήματα σύρματος, συνδεδεμένα στο κέντρο με το
ομοαξονικό καλώδιο. Είναι ιδανική για τις μπάντες των HF (βραχέων).
Κεραία Long Wire (End-Fed): Ένα απλό κομμάτι
σύρμα, όσο το δυνατόν μακρύτερο, που τροφοδοτείται από τη μία άκρη. Απαιτεί ένα
UnUn 9:1
ή ένα tuner κεραίας και μια καλή γείωση (ή "αντίβαρο"), αλλά είναι
πολύ ευέλικτο.
Κεραία Vertical (Κάθετη): Ένα κάθετο στοιχείο
(σύρμα ή αλουμίνιο) που χρειάζεται ένα σύστημα ακτινικών (radials) στο έδαφος
ως αντίβαρο. Είναι εξαιρετική για DX επαφές λόγω της χαμηλής γωνίας ακτινοβολίας
όπως έχουμε αναφέρει σε πολλά σημεία στο βιβλίο μας.
Συμβουλές για την κατασκευή και την
εγκατάσταση
Μετράμε προσεκτικά: Χρησιμοποιούμε τους
τύπους υπολογισμού του μήκους της κεραίας (π.χ., 142,5/συχνότητα σε MHz για το
συνολικό μήκος ενός διπόλου σε μέτρα) και κόβουμε το σύρμα λίγο μακρύτερο για
να έχουμε περιθώριο συντονισμού.
Συντονισμός: Εγκαθιστάμε την κεραία προσωρινά
και χρησιμοποιούμε τη γέφυρα στασίμων ή τον αναλυτή για να βρούμε τη συχνότητα
συντονισμού. Κόβουμε μικρά κομμάτια σύρματος από τα άκρα ή καλλίτερα τυλίγουμε
γύρω από το ίδιο το σύρμα σαν πηνίο το άκρο τόσο όσο να επιτευχθεί το χαμηλότερο
δυνατό SWR στη συχνότητα που θέλουμε.
Ύψος: Γενικά, όσο ψηλότερα, τόσο το καλύτερο.
Προσπαθούμε πάντα να αναρτάμε την κεραία μακριά από μεταλλικά αντικείμενα και
κτίρια.
Ασφάλεια: ΠΟΤΕ δεν εγκαθιστούμε κεραίες κοντά
σε γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος. Βεβαιωθείτε ότι η κεραία είναι καλά
στερεωμένη και δεν κινδυνεύει να πέσει.
Συμπέρασμα:
Η κατασκευή των δικών μας κεραιών είναι ένας
εξαιρετικός τρόπος να εμβαθύνουμε στο χόμπι μας, να εξοικονομήσουμε χρήματα και
να νιώσουμε την ικανοποίηση της δημιουργίας. Μην φοβόμαστε να πειραματιστούμε,
αυτό μας δίνει χαρά και ικανοποίηση. Ξεκινάμε με κάτι απλό, όπως ένα δίπολο και
σύντομα θα ανακαλύψουμε τη μαγεία του DIY στον ραδιοερασιτεχνισμό. O Blogger χρησιμοποιεί όπως θα δείτε στο βιβλίο μας μόνο κεραίες DIY εδώ και πάρα πάρα πολλά χρόνια.