Σωστή τοποθέτηση των Radials

Αν τα radials βρίσκονται στη βάση του πύργου και η τροφοδοσία (το balun) είναι ψηλά, η κεραία αυτή τη στιγμή δεν λειτουργεί σωστά ως κατακόρυφο μονόπολο.

Ας δούμε επιστημονικά τι συμβαίνει στο σύστημά και γιατί αυτή η απόσταση καταστρέφει την απόδοση:

1. Η γραμμή μεταφοράς RF «σπάει»

Όπως είπαμε και στην ανάλυση της σύνθετης αντίστασης: http://sv1ahh.blogspot.com/2026/06/blog-post_12.html

το ρεύμα RF χρειάζεται δύο πόλους στο ίδιο ακριβώς σημείο (εκεί που συνδέεται το ομοαξονικό): ο ένας πόλος στέλνει την ενέργεια στο κατακόρυφο στοιχείο και ο άλλος πόλος τραβάει το ρεύμα επιστροφής από τα radials.

Αν τα radials απέχουν π.χ. 5 ή 10 μέτρα από το balun, το ρεύμα επιστροφής δεν μπορεί να «πηδήξει» στο κενό. Αναγκαστικά, ο ίδιος ο μεταλλικός πύργος (ή η εξωτερική θωράκιση του ομοαξονικού σου) μετατρέπεται στο radial επιστροφής για να γεφυρώσει το κενό μέχρι τη βάση.

2. Οι συνέπειες αυτού του κενού:

Ο πύργος ή το ομοαξονικό γίνονται μέρος της κεραίας: Ολόκληρος ο πύργος (ή το καλώδιο) αρχίζει να ακτινοβολεί έντονα. Αυτό αλλοιώνει πλήρως το διάγραμμα ακτινοβολίας, «τυφλώνει» την κεραία προς κάποιες κατευθύνσεις και ρίχνει την αποδοτικότητα.

Τεράστιες απώλειες και SWR:

Η απόσταση ανάμεσα στο balun και τα radials εισάγει μια τεράστια, απρόβλεπτη άεργη επαγωγική αντίδραση (X_L​). Η σύνθετη αντίσταση στο σημείο τροφοδοσίας ξεφεύγει εντελώς από τα 50 Ω, με αποτέλεσμα το SWR να ανεβαίνει και να γίνεται ασταθές.

RF στο Shack και Θόρυβος:

Επειδή η επιστροφή RF «ψάχνει» δρόμο, το ομοαξονικό γεμίζει ρεύματα κοινής λειτουργίας (common mode currents), φέρνοντας επιστροφές υψηλής τάσης στον πομποδέκτη και μαζεύοντας όλο τον θόρυβο της περιοχής.

Πώς πρέπει να το φτιαχτεί (Οι 2 σωστές λύσεις):

Ανάλογα με το πώς έχουμε σχεδιάσει το σύστημά, πρέπει να επιλέξουμε μία από τις δύο παρακάτω κορυφαίες ραδιοερασιτεχνικές πρακτικές:

Λύση Α: Ανυψωμένα Radials (Elevated Radials) — Η Καλύτερη Λύση

Αφού η τροφοδοσία/balun είναι ψηλά στον πύργο, πρέπει να σηκώσουμε και τα radials στο ίδιο ύψος!

Συνδέουμε τα radials απευθείας στη γείωση του balun (εκεί ψηλά).

Απλώνουμε αυτά ώστε να «ιπτανται» στον αέρα (π.χ. σαν ομπρέλα ή οριζόντια), χρησιμοποιώντας μονωτήρες στις άκρες τους.

Το κέρδος: Όπως είδαμε, τα ανυψωμένα radials δεν αγγίζουν το έδαφος, οπότε δεν έχουν απώλειες. Μόνο 2 ή 4 συντονισμένα radials (μήκους λ/4) εκεί ψηλά, θα δώσουν εξαιρετική απόδοση.

Λύση Β: Κατέβασμα της Τροφοδοσίας στη Βάση

Αν θέλουμε οπωσδήποτε τα radials να μείνουν κάτω στη βάση του πύργου (Density Radial Field):

Πρέπει να κατεβάσουμε την κεραία ή το σημείο τροφοδοσίας (balun) κάτω στη βάση, ακριβώς εκεί που ενώνονται τα radials.

Σύνοψη: Radials και Balun πρέπει να είναι "σάρκα μία". Όπου βρίσκεται το ένα, πρέπει να βρίσκεται και το άλλο. Η απόσταση μεταξύ τους ακυρώνει τη χρησιμότητα των radials.