Η
Επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Παραδοσιακό Ασύρματο.
Η κώδικας Μορς (CW) παραμένει μια από τις πιο γοητευτικές και ανθεκτικές μορφές επικοινωνίας στον κόσμο του ραδιοερασιτεχνισμού. Παρά την απλότητά της, η αυτόματη αποκωδικοποίησή της από υπολογιστές αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια τεράστια τεχνική πρόκληση.
Ζούμε απίστευτες στιγμές. Αν κάποιος μας έλεγε τη δεκαετία του '80 αυτά που συμβαίνουν σήμερα, σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), θα γελάγαμε. Έχει διεισδύσει και μέσα στους πομποδέκτες μας. Στο άρθρο αυτό αναφέρονται νέες ορολογίες που δεν έχουν ακουστεί πάλι στη χώρα μας. Θα επανέλθουμε όμως με περισσότερες πληροφορίες.
Όσοι από εμάς είναι «κυνηγοί» στα βραχέα έχουμε ζήσει πολλές τέτοιες μαγικές στιγμές. Ανοίγουμε τον πομποδέκτη ένα συνηθισμένο βράδυ χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες και ξαφνικά το shack γεμίζει με σταθμούς από ολόκληρο τον κόσμο. Σήματα από τη Νότια Αμερική, την Ασία ή τον Ειρηνικό εμφανίζονται εκεί που λίγες ώρες νωρίτερα επικρατούσε σχεδόν απόλυτη σιωπή.
Αν
τα radials βρίσκονται στη βάση του πύργου και η τροφοδοσία (το balun) είναι
ψηλά, η κεραία αυτή τη στιγμή δεν λειτουργεί σωστά ως κατακόρυφο μονόπολο.
Ας δούμε επιστημονικά τι συμβαίνει στο σύστημά και γιατί αυτή η απόσταση καταστρέφει την απόδοση:
Μηχανισμοί Απωλειών και
Βελτιστοποίηση Απόδοσης
Κατά τη σχεδίαση και την εγκατάσταση ενός συστήματος εκπομπής, η προσοχή συχνά επικεντρώνεται αποκλειστικά στο κύριο στοιχείο της κεραίας.
.png)
Όταν λέμε «απομόνωση των radials από το ομοαξονικό», εννοούμε τόσο τον φυσικό (γεωμετρικό) διαχωρισμό όσο και ηλεκτρομαγνητική αποσύνδεση μεταξύ των συρμάτων της γείωσης (ή του αντίβαρου/counterpoise) και της καθόδου τροφοδοσίας (coaxial).
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για τις δοκιμές μας, τα πειράματα και τις κατασκευές που κάνουμε θα πρέπει να λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για την αποφυγή ηλεκτροπληξίας, καψίματος και τραυματισμού από πτώση. Υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα στο hobby μας από το ηλεκτρικό ρεύμα και από την ανάρτηση των κεραιών μας σε πύργους ή ταράτσες. Παρακαλώ πολύ δείξτε ιδιαίτερη προσοχή για να χαρούμε πολλά χρόνια την ενασχόλησή μας που είναι διασκέδαση και πηγή γνώσεων.
.png)
Όταν σκεφτόμαστε μια ραδιοερασιτεχνική κεραία στα βραχέα (HF), το μυαλό μας πάει αμέσως σε μεγάλα μήκη σύρματος, αλουμίνια, πύργους και physical συντονισμό. Κι όμως, βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας επανάστασης όπου η φυσική των υλικών και η ψηφιακή επεξεργασία σήματος (DSP) συνεργάζονται για να επαναπροσδιορίσουν τι σημαίνει «αποδοτική κεραία» σε περιορισμένους χώρους.
.png)
Σπάζοντας τους Νόμους του Μεγέθους στα HF
Για κάθε ραδιοερασιτέχνη που δραστηριοποιείται στα βραχέα κύματα (HF), ο χρυσός κανόνας ήταν πάντα ένας και φαινομενικά απαράβατος: «Για να έχεις απόδοση, χρειάζεσαι μέγεθος».
Η Επανάσταση των Μεταβαλλόμενων Κεραιών με Ψηφιακό Έλεγχο
Στον σύγχρονο κόσμο των τηλεπικοινωνιών, οι απαιτήσεις για πολυπλεξία, εξοικονόμηση χώρου και δυναμική προσαρμογή των συσκευών στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του περιβάλλοντος έχουν οδηγήσει σε ριζική αναθεώρηση της σχεδίασης των κεραιών.
Όταν μιλάμε για τη λειτουργία ενός ραδιοερασιτεχνικού σταθμού στα βραχέα κύματα (HF), η κεραία είναι αναμφίβολα το πιο κρίσιμο εξάρτημα. Συχνά ακούμε για «θαυματουργές» κεραίες ή, αντίθετα, για απογοητευτικές επιδόσεις.
Στα βραχέα κύματα, καμία κεραία δεν λειτουργεί στο κενό. Το έδαφος που βρίσκεται κάτω και γύρω από την κεραία μας συμπεριφέρεται είτε ως ανακλαστήρας είτε ως καταβόθρα ισχύος, επηρεάζοντας άμεσα δύο βασικά μεγέθη:
Η εμφάνιση των οικονομικών πομποδεκτών (SDR-based handhelds) τα τελευταία χρόνια έφερε μια πραγματική επανάσταση, επιτρέποντας σε χιλιάδες νέους συναδέλφους να μπουν στον κόσμο του ραδιοερασιτεχνισμού με ελάχιστο κόστος.
Το άρθρο αυτό εκφράζει απόψεις του Blogger
Φανταστείτε να έχουμε επενδύσει χιλιάδες ευρώ στον καλύτερο πομποδέκτη της αγοράς, μια κορυφαία κεραία και τα πιο ακριβά ομοαξονικά καλώδια.
Από τον SV1AHH: Μύθος ή Αλήθεια;
Φανταστείτε μια νύχτα του 1948, στη μέση του Ινδικού Ωκεανού. Η θάλασσα είναι ήρεμη, αλλά η ατμόσφαιρα είναι βαριά. Ξαφνικά, οι ασύρματοι των πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή «σπάνε» από ένα απελπισμένο σήμα κινδύνου.
Είναι το φαινόμενο των Παρατεταμένων Ηχώ είναι υπαρκτό και επιστημονικά καταγεγραμμένο. Πρόκειται για ραδιοκύματα που παγιδεύονται στην ιονόσφαιρα ή στο μαγνητικό πεδίο της Γης (ή ακόμη και στο διάστημα) και επιστρέφουν μετά από δευτερόλεπτα.
.png)
Από τον SV1AHH: Μύθος ή αλήθεια;
Φανταστείτε μια καλοκαιρινή νύχτα, τον Αύγουστο του 1977. Στο Αστεροσκοπείο του Ohio, το ραδιοτηλεσκόπιο "Big Ear" –μια γιγαντιαία κατασκευή σαν γήπεδο ποδοσφαίρου– σάρωνε σιωπηλά τον ουρανό. Δεν έψαχνε για μουσική ή ειδήσεις, αλλά για κάτι πολύ πιο σπάνιο: τον ψίθυρο ενός άλλου πολιτισμού.
Από τον SV1AHH: Μύθος ή Αλήθεια;
Υπάρχουν νύχτες στα βραχέα που η ιονόσφαιρα μοιάζει να μην αντανακλά απλώς τα σήματά μας, αλλά να τα φυλάει σε ένα «κουτί» από κρύσταλλο και ηλεκτρισμό. Είναι οι νύχτες που οι παλιοί ασυρματιστές χαμηλώνουν το RF_Gain και ακούνε τις «φωνές των παγετώνων».
Από τον SV1AHH: Μύθος ή Αλήθεια;
Το Τρίγωνο των Βερμούδων αποτελεί το "μαύρο κουτί" της παγκόσμιας ιστορίας. Πρόσφατα είδαμε ένα ρεπορτάζ στο NOVA με καταθέσεις απόψεων διαφόρων επιστημόνων. Η κατάληξη ήταν η ύπαρξη ανεξήγητης ηλεκτρομαγνητικής ανωμαλίας από τον ισημερινό προς το νότιο ημισφαίριο που επεκτείνεται μέχρι και τα παράλια της Αφρικής.
Από τον SV1AHH: Αλήθεια ή Μύθος;
Φανταστείτε να περιηγηθείτε στις συχνότητες των βραχέων κυμάτων (HF) μέσα στη νύχτα. Ανάμεσα στα παράσιτα και τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, ξαφνικά ακούτε έναν απόκοσμο, συνεχή, μηχανικό ήχο. Tap-tap-tap-tap-tap... Έναν ήχο που επαναλαμβάνεται, σαν έναν γιγαντιαίο ξυλοκόπο που χτυπάει ένα δέντρο.
Από τον SV1AHH: Αλήθεια ή μύθος;
Φανταστείτε να είμαστε ο διαχειριστής ενός απομακρυσμένου ραδιοερασιτεχνικού επαναλήπτη (repeater), τοποθετημένου στην κορυφή ενός βουνού σε ένα νησί του Ειρηνικού. Η αποστολή μας είναι απλή: να διευκολύνουμε την επικοινωνία μεταξύ των συναδέλφων. Όλα λειτουργούν ρολόι, μέχρι που μια νύχτα, ο επαναλήπτης "ανοίγει" μόνος του και εκπέμπει.
Η μετάβαση από τους κλασικούς, αναλογικούς πομποδέκτες (βασισμένους σε κρυστάλλους, πηνία, μίκτες και φίλτρα) στους σύγχρονους πομποδέκτες τεχνολογίας Software Defined Radio (SDR) αποτελεί μια πραγματική επανάσταση στον ραδιοερασιτεχνισμό.
Ο ραδιοερασιτεχνισμός, ένα χόμπι που βασίζεται στην επικοινωνία μέσω ραδιοκυμάτων, διανύει μια από τις πιο συναρπαστικές περιόδους της ιστορίας του. Ο λόγος; Η εμφάνιση και η ραγδαία εξέλιξη του Software Defined Radio (SDR) - του Ραδιοφώνου Καθοριζόμενου από Λογισμικό.
Δεν χρειάζεται ακριβός δέκτης ή κεραίες στην ταράτσα για να ξεκινήσουμε. Χάρη στην τεχνολογία WebSDR, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δέκτες που είναι εγκατεστημένοι σε όλο τον κόσμο και είναι προσβάσιμοι μέσω διαδικτύου. Για περισσότερες πληροφορίες για τους numbers stations:
Φανταστείτε να περιηγούμαστε κατά μήκος των συχνοτήτων των βραχέων κυμάτων (HF) κατά τη διάρκεια της νύκτας όπως συνήθως κάνουμε οι φανατικοί του DX. Ανάμεσα στα παράσιτα, τον θόρυβο και τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, ξαφνικά ακούμε μια απόκοσμη γυναικεία φωνή, έναν ήχο από μουσικό κουτί ή μια σειρά από τόνους να επαναλαμβάνουν ατελείωτες σειρές αριθμών: "4... 8... 0... 2... 5".
Αν ανοίξουμε τον πομποδέκτη στα 6 μέτρα (50 MHz) ή στα 2 μέτρα (144 MHz) ένα ήσυχο καλοκαιρινό απόγευμα, και ξαφνικά ακούσουμε σταθμούς από την άλλη άκρη της Ευρώπης να φέρνουν σήματα 9 plus δεν οφείλετε στην κεραία μας, ούτε σε κάποιο θαύμα της τεχνολογίας. Πιθανότατα γινόμαστε μάρτυρες του Sporadic E (Σποραδικού Ε).
Ο "Πονηρός"
Αγωγός που Αψηφά τους Νόμους της Διάδοσης
Πρώτη φορά στη χώρα μας γίνεται αναφορά
για αυτό το θέμα… εκφράζονται απόψεις του Blogger.
Πρόκειται για το Τροποσφαιρικό Ducting (Tropospheric Ducting), ή όπως ονομάζεται πιο επιστημονικά, την Ανωμαλία της Διάθλασης Λόγω Αναστροφής Θερμοκρασίας.
Το φαινόμενο Faraday rotation (περιστροφή κύματος κατά Faraday) στις ραδιοσυχνότητες των βραχέων κυμάτων υψηλής συχνότητας (HF, 3–30 MHz) είναι ένα φαινόμενο, κατά το οποίο το επίπεδο πόλωσης ενός ραδιοκύματος περιστρέφεται καθώς διέρχεται από το μαγνητισμένο πλάσμα της ιονόσφαιρας.
 |
| Home made πομπός (1,8MHz) από τον Blogger με: 6L6, 807 και δύο 811 έξοδο. |
Πρώτη φορά στη χώρα μας γίνεται αναφορά για αυτό το θέμα… εκφράζονται απόψεις του Blogger.
Έχει τύχει σε κάποιους με εμπειρία στα μεσαία κύματα να ακούσουν έναν σταθμό και ξαφνικά, στο υπόβαθρο να ακούγεται το πρόγραμμα ενός άλλου, ισχυρότερου σταθμού, παρόλο που οι συχνότητές τους δεν έχουν καμία σχέση;
Στο δωρεάν αυτό βιβλίο των 27 σελίδων γίνεται μια
εκτενής μελέτη της Mystery Antenna του W5GI. Η κεραία αυτή είναι μία εξαιρετική πολυμπαντική collinear και έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον
πολλών ραδιοερασιτεχνών λόγω της σπουδαίας εφεύρεσης που έχει αναπτυχθεί πάνω
της. Είναι μία κεραία DIY (Do It Yourself).
Μπορείτε να την κατεβάσετε
από τη διεύθυνση:
https://drive.google.com/file/d/1pn_xlsdgvCS0vTnZktBR60bd05v0sqkd/view?usp=sharing
Για τα υπόλοιπα δωρεάν βιβλία που διαθέτουμε επισκεφθείτε τη διεύθυνση: http://sv1ahh.blogspot.com/2025/12/10.html
.png)
Στο άρθρο αυτό εκφράζονται απόψεις του Blogger.
Long Wire vs Dipole vs End-Fed.
CLIK στην εικόνα για μεγέθυνση.
Στον κόσμο του HF ραδιοερασιτεχνισμού, τελευταία τρεις είναι οι πιο δημοφιλείς κεραίες: η Long Wire, η Dipole και η End-Fed.
Στο άρθρο αυτό εκφράζονται απόψεις του Blogger.
Αποφασίσαμε να αναβαθμίσουμε άρθρο που είχαμε αναρτήσει πριν μερικά χρόνια στη διεύθυνση του ιστολογίου μας :
http://sv1ahh.blogspot.com/2020/04/long-wire-antenna-hf.html
και ο λόγος είναι ότι είχε μεγάλη αποδοχή και τεράστιο αριθμό επισκέψεων.
1. Βασικές Συντμήσεις CW (Τηλεγραφίας) & Φωνής
Πολλές από αυτές προέρχονται από την αγγλική γλώσσα και χρησιμοποιούνται πλέον παντού. Οι αριθμοί έχουν υιοθετηθεί από τους σιδηροδρόμους.
 |
| 3 EFHW |
Εκφράζονται απόψεις του Blogger.
Καλή ερώτηση — και εδώ γίνεται η μεγάλη
σύγχυση.
Η σύντομη απάντηση: όλες οι End-Fed είναι “long wire” ως ιδέα, αλλά δεν είναι
όλες οι long wire σωστά σχεδιασμένες End-Fed. Η End Fed Half Wave είναι
κεραία ημίσεος μήκους κύματος που συντονίζει πολύ καλά σε πολλαπλάσια και υποπολλαπλάσιο
μήκη κύματος.
Ένα μάθημα σχεδιασμένο έτσι
ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί σε ειδικότητες που έχουν ύλη τις τηλεπικοινωνίες. Μπορεί
όμως να δώσει ιδέες για άλλα θέματα...
Όταν ακούμε τον όρο STEM, το μυαλό πάει σχεδόν αυτόματα σε:
Πρώτη φορά στη χώρα μας γίνεται αναφορά για αυτό
το θέμα… εκφράζονται απόψεις του Blogger.
.png)
Πρακτικός Οδηγός για Ραδιοερασιτέχνες
Εισαγωγή
Αποδεδειγμένα από την πολύχρονη εμπειρία μας η εκπομπή από την πόλη έχει ένα μεγάλο εχθρό, τον θόρυβο.
Η Τεχνητή
Νοημοσύνη στην Υπηρεσία του Ραδιοερασιτέχνη.
Πρακτικές Εφαρμογές για το που Μπορούμε
να την Χρησιμοποιήσουμε Σήμερα.
Ο καιρός γαρ εγγύς που οι πομποδέκτες θα κάνουν all mode qso χωρίς την παρουσία μας.
Ένας Πρακτικός Οδηγός για τον Σύγχρονο Ραδιοερασιτέχνη
Εισαγωγή
Τα τελευταία χρόνια, το FT8 έχει κυριαρχήσει στον κόσμο των ψηφιακών επικοινωνιών.
 |
| Κεραία 3 λ/4 τύπου ground plane Αντίσταση εισόδου 50 Ohms |
Ο σχεδιασμός και η κατασκευή έγιναν από τον blogger. Κάνοντας click στις
φωτό μεγαλώνουν για περισσότερες λεπτομέρειες.
Το κατακόρυφο στοιχείο της ground plane ως γνωστόν είναι λ/4. Αν τα τρία ή τέσσερα radials αυτής είναι τοποθετημένα παράλληλα προς το έδαφος, τότε παρουσιάζει σύνθετη αντίσταση εισόδου 36 Ω.
Η ανάρτηση αυτή αφορά αποκλειστικά την προσωπική μου εμπειρία.
Κάθε ραδιοερασιτέχνης γνωρίζει
ότι η κεραία είναι το πιο σημαντικό μέρος του σταθμού. Μπορεί να διαθέτουμε τον
πιο ακριβό πομποδέκτη του κόσμου, αλλά αν η κεραία μας δεν είναι καλή, δεν θα
ακουστεί μακριά. Ωστόσο, οι εμπορικές κεραίες μπορεί να είναι εξαιρετικά
ακριβές, ειδικότερα για τις χαμηλότερες μπάντες.
Το παλιό "hobby" συναντά την
εκπαίδευση του μέλλοντος.
Πολλοί από εμάς ακούμε τελευταία τον όρο STEM στα σχολεία των παιδιών μας ή σε εκπαιδευτικά σεμινάρια. Αλλά τι ακριβώς είναι και γιατί εμείς, ως ραδιοερασιτέχνες, θα έπρεπε να χαμογελάμε με νόημα κάθε φορά που αναφέρεται;
.png)
Στα παρακάτω θέματα έχουμε αναφερθεί εκτενώς στο παρόν ιστολόγιο.
Εισαγωγή:
Το Πλαίσιο της Πολυπλοκότητας
Η σχεδίαση διατάξεων στο φάσμα των βραχέων κυμάτων (High Frequency - HF, 3-30 MHz) υπερβαίνει την απλή γεωμετρική διευθέτηση αγωγών.
Ο κόσμος του ραδιοερασιτεχνισμού
εξελίσσεται συνεχώς και οι νέες τεχνολογίες φέρνουν συνεχώς νέες δυνατότητες.
Μια από τις πιο πρόσφατες και συναρπαστικές εξελίξεις είναι η ψηφιακή
διαμόρφωση FT2, η οποία κερδίζει όλο και περισσότερους οπαδούς παγκοσμίως.
Τι είναι το FT2;