.png)
Η
Κάθετη End-Fed Half-Wave (EFHW).
Σήμερα θα μελετήσουμε μια κεραία για τη
μπάντα των 20 μέτρων (14 MHz), η οποία είναι η «βασίλισσα» των μακρινών επαφών
(DX), ειδικά τώρα που ο ηλιακός κύκλος είναι στο απόγειό του. Με παράδειγμα αυτό μπορούμε να μελετήσουμε για οποιαδήποτε συχνότητα παρόμοια EFHW Vertical.
Γιατί
αυτή η κεραία;
Καταλαμβάνει ελάχιστο χώρο:
Χρειάζεται μόνο ένα σημείο στήριξης.
Χαμηλή γωνία ακτινοβολίας:
Ιδανική για DX και να φτάνει το σήμα σε Αμερική ή
Ασία εύκολα. Όλα είναι θέμα γωνίας ανάκλασης στην ιονόσφαιρα.
Όχι πια «μακαρονάδα» στο πάτωμα: Ξεχνάμε
τα 40 radials των
κλασικών κάθετων (ground plane). Εδώ το αντίβαρο (counterpoise) είναι το ίδιο το ομοαξονικό μας
καλώδιο (coaxial).
Τα
Υλικά
Ιστός: Ένα φτηνό καλάμι ψαρέματος
(fiberglass) 7-10 μέτρων ή ένας σωλήνας PVC. Προσοχή όχι όμως από ανθρακονήματα
γιατί είναι αγώγιμα και δημιουργούν πρόβλημα.
Φερρίτης: Ένας δακτύλιος FT 240-43
(ο «βασιλιάς» για HF) για ισχύ εξόδου έως και 60 Watts όταν
έχουμε συνεχή εκπομπή. Δύο φερρίτες πλάτη με πλάτη (stacked) για ισχύ μεγαλύτερη από 60
Watts έως
και 150 περίπου. Η διευκρίνιση αυτή γίνεται αν θέλουμε να συμμετέχουμε σε contest με ψηφιακά
ή CW. Οι δύο φερρίτες δεν θα υπερθερμαίνονται. Η υπερθέρμανση φέρνει στάσιμα συνεχώς αυξανόμενα με την αύξηση της θερμοκρασίας του φερρίτη. Θα παραμένουν κρύοι ακόμα και μετά από ώρες εκπομπής.
Σύρμα κεραίας:
Περίπου 11 μέτρα μονωμένο καλώδιο 1,5 mm.
Πηνιόσυρμα για περιέλιξη UnUn: 1 έως 1,2 mm. Πιο χοντρό τυλίγεται δύσκολα.
Πυκνωτής: Ένας κεραμικός
πυκνωτής υψηλής τάσης (100-150 pF/3kV) για το "fine tuning" στις υψηλές
συχνότητες. Προτιμάμε καλής ποιότητας κεραμικό TDK η τύπου
Doorknob
Κουτί: Ένα στεγανό πλαστικό ηλεκτρολογικό
κουτί διακλάδωσης IP65 ή IP66.
Βήμα 1: Ο Μετασχηματιστής αντιστάσεων 49:1 ή 64:1 (UnUn).
Επειδή τροφοδοτούμε την κεραία στην άκρη της,
η σύνθετη αντίσταση είναι περίπου 2500 Ohms. Ο μετασχηματιστής 49:1 ή 64:1 θα την
κατεβάσει στα 50 Ohms
όσα
ακριβώς θέλει η κάθοδος και ο πομποδέκτης μας.
Η Περιέλιξη: Υπάρχουν δύο τρόποι ο
αυτομετασχηματιστής με συνεχόμενη περιέλιξη και η μέθοδος Cross-over κατά την οποία
περνάμε την περιέλιξη στην απέναντι πλευρά του φερρίτη.
Για 49:1 τυλίγουμε συνολικά 14 σπείρες και για
64:1 τυλίγουμε συνολικά 16 σπείρες. Οι δύο πρώτες είναι το πρωτεύων και στις δύο
περιπτώσεις. Περισσότερες λεπτομέρειες και φωτογραφίες δείτε στο δωρεάν
ηλεκτρονικό βιβλίο μας:
http://sv1ahh.blogspot.com/2025/12/blog-post.html
UnUnΑριστερά 49:1
Δεξιά 64:1
Για τους 14,150 MHz (κέντρο της μπάντας των
20m), το θεωρητικό μήκος μισού κύματος είναι:
L
=
142,5 : f(MHz) -> L=142,5:14,150=10,7m
Προσοχή: Κόβουμε το σύρμα λίγο μεγαλύτερο
μερικά εκατοστά. Είναι πάντα ευκολότερο να κοντύνουμε με τύλιγμα του άκρου παρά
να προσθέσουμε!
Βήμα 3: Η Στρατηγική του Αντιβάρου (The
Counterpoise)
Εδώ είναι το μυστικό για την ταράτσα. Η EFHW
χρειάζεται ένα μικρό αντίβαρο (counterpoise) για να κλείσει το κύκλωμα. Τον ρόλο αυτόν μπορεί
να τον παίξει η κάθοδος με πολύ χαμηλό λόγο στασίμων ή και ακόμη 1:1.
Δεν πρέπει να γειώσουμε το UnUn στα
κάγκελα της ταράτσας (θα μαζέψουμε όλο τον θόρυβο των των γειτόνων).
Αφήνουμε το ομοαξονικό καλώδιο (RG-213 ή
RG-58) να εκτελεί χρέη αντιβάρου.
Απαραίτητα χρειαζόμαστε ένα Line Isolator
(Choke) σε απόσταση περίπου 1,5 με 2 μέτρα από το UnUn. Αυτό
«εγκλωβίζει» την ακτινοβολία στο πρώτο τμήμα του καλωδίου και προστατεύει τον πομποδέκτη
μας από επιστροφές RF (RF in the shack).
Βήμα 4. Συντονισμός στην Ταράτσα
Αφού δέσουμε το σύρμα πάνω στο καλάμι το
σηκώνουμε και μετράμε στάσιμα.
Αν η κεραία συντονίζει πιο χαμηλά (π.χ.
13.800 MHz), αρχίζουμε να διπλώνουμε την άκρη του σύρματος κατά 5 εκατοστά κάθε
φορά.
Στόχος είναι ένας λόγος SWR κοντά στο 1,2:1
στους 14.150 MHz.
Σημείωση: Ο πυκνωτής 100-150 pF μπαίνει
παράλληλα στην είσοδο του UnUn (εκεί που συνδέεται το κεντρικό του SO-239 με τη
γείωση) για να βοηθήσει να πέσουν λίγο τα στάσιμα στις ψηλότερες συχνότητες.
Συμπέρασμα
Αυτή η κεραία είναι «φονέας» των μεγάλων
αποστάσεων. Είναι αθόρυβη, διακριτική και το κυριότερο: δική μας δημιουργία (DIY). Με
κόστος κάτω από 40-50 ευρώ, έχουμε μια κεραία που θα κοιτάξει στα μάτια πολλές
πανάκριβες εμπορικές λύσεις.
73 de SV1AHH