Τελικά ποια είναι η πιο καλή κεραία για εμένα;

Το ερώτημα αυτό ταλανίζει πολλές φορές το μυαλό όσων είμαστε  παθιασμένοι με το Hobby…  Μετά από τόσα που έχουμε αναφέρει σε αυτό το βιβλίο ίσως τα πράγματα αντί να γίνουν πιο εύκολα στην επιλογή κατάλληλης κεραίας να δυσκόλεψαν ακόμη περισσότερο.

Η επιλογή της κεραίας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και πιστεύω ότι μετά την ανάγνωση και αυτής της ενότητας θα είναι πιο εύκολη η απόφαση της επιλογής.

Το αρχικό ερώτημα που προβάλλεται είναι αν θέλουμε κεραία για εκπομπή ή λήψη - ακρόαση (SWL - Short Wave Listeners). Με αφορμή τους τακτικούς διαγωνισμούς που κάνουμε στα βραχέα (awards) μέσω του διεθνούς 5^th Ocean Club στο οποίο ανήκουμε ως μέλη εγώ και άλλοι δύο εξαιρετικοί ραδιοερασιτέχνες: ο SV1GGF κ. Γιώργος Πετράκης και ο SV1JFL κ. Σταύρος Παναγιωτόπουλος. Πραγματοποιήσαμε αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες επαφές με τους 14 διαγωνισμούς που έχουμε ενεργοποιήσει μέχρι σήμερα. Λαμβάνουμε πολλές κάρτες από ακροατές (SWL) μέσω της πλατφόρμας e-QSL. Ένα στατιστικό δεδομένο που έχει προκύψει, μετά από υπολογισμούς που κάναμε, είναι ότι στον συνολικό αριθμό ηλεκτρονικών καρτών QSL που ελήφθησαν ένα ποσοστό 6% είναι από ακροατές των βραχέων και μάλιστα το περίεργο είναι ότι αφορούν όλες τις διαμορφώσεις ακόμη και όλες τις ψηφιακές. 

Το δεύτερο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: τι διαθέσιμος χώρος υπάρχει για εγκατάσταση κεραίας. Θα πρέπει αυτή να βρίσκεται όσο το δυνατόν υψηλότερα και να μην υπάρχουν κοντά της κυρίως μεταλλικά αντικείμενα, όπως για παράδειγμα κεραίες τηλεοράσεων, δορυφορικές, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά, σύρματα απλώματος ρούχων, κλπ.

Τρίτο και βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: ποια θα είναι η επιθυμητή μπάντα ή και συχνότητα που μας ενδιαφέρει (π.χ. 80m, 40m, 20m 15m, 10m κ.λπ.). Όσο πιο χαμηλή είναι η μπάντα (π.χ. 160 ή 80m) τόσο μεγαλύτερος διαθέσιμος χώρος απαιτείται λόγω μεγάλου μήκους της κεραίας.

Τέταρτο ερώτημα είναι: τι χρήματα μπορούμε να διαθέσουμε. Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι η κεραία είναι το σημαντικότερο στοιχείο ενός σταθμού. Τι να το κάνεις όταν έχεις τον καλλίτερο πομποδέκτη αν δεν έχεις καλό κεραιοσύστημα. Υπάρχει όμως το ρητό που λέει: «ότι πληρώνεις παίρνεις». Έτσι λοιπόν με τo budget που μπορούμε να διαθέσουμε θα αποκτήσουμε αντίστοιχη κεραία, κάθοδο και ίσως πύργο. Προτάσεις μπορεί να έχουμε πολλές, αλλά ποια είναι η καλλίτερη για τα ερωτήματα που αναφέρθηκαν.

Ακολουθεί μία μικρή ανασκόπηση για το τι κεραία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε, όμως η τελική απόφαση επηρεάζεται από όλα τα ανωτέρω αναφερθέντα. Σκοπός αυτής της ενότητας είναι να βοηθήσει στην σωστή επιλογή της.

Προτεινόμενες κεραίες

Η πιο απλή κεραία είναι το δίπολο.

Χαρακτηριστικά του είναι:

Ιδανικό για σταθερή εγκατάσταση, ανθεκτικό στον χρόνο, απλή κατασκευή (ίσως και από εμάς), πολύ χαμηλό κόστος.

Πολύ καλή απόδοση αν τοποθετηθεί σωστά (π.χ. σε διάταξη inverted-V 50 Ohms ή οριζόντια 72 Ohms και σε κάποιο σωστό ύψος).

Σε εγκατάσταση Inverted V απαιτείται μόνον ένας ιστός.

Πρέπει να είναι 1/2 του μήκους κύματος στην μπάντα που θέλουμε.

Κλασική και αποδοτική κεραία για DX.

Ιδανική κεραία για αρχάριους, έμπειρους, αλλά και SWLs (ακροατές).

End-Fed Half Wave (EFHW).

Εξαιρετική κεραία για πολλές μπάντες. Μπορεί να τοποθετηθεί εύκολα ακόμα και σε μικρούς χώρους.

Εγκατάσταση σε ευθεία, γωνία ή ζιγκ ζαγκ, λειτουργεί σχεδόν το ίδιο.

Απλή και αποδοτική κεραία.

Τροφοδοσία στην αρχή της κεραίας, εύκολη στην εγκατάσταση.

Πολυμπαντική συνήθως 80m - 40m –20m και 10m ή WARC bands.

Πολύ δημοφιλής στους ραδιοερασιτέχνες τα τελευταία χρόνια

Απαιτεί ειδικό μετασχηματιστή αντιστάσεων (UnUn 49:1 ή 64:1).

End Fed

Τα ίδια με την EFHW μόνο που το μήκος της δεν πρέπει να είναι πολλαπλάσιο ή υποπολλαπλάσιο με τα μήκη κύματος των μπαντών που χρησιμοποιούμε. Απαιτείται UnUn 9:1.

G5RV (ευρέως φάσματος).

Δυνατότητα εκπομπής σε πολλές μπάντες βραχέων αλλά με χρήση tuner.

Απλή και οικονομική κεραία με ευκολία στην κατασκευή της.

Δίνει οριζόντια πόλωση και είναι καλή για DX.

Χρειάζεται αρκετός χώρος για την τοποθέτηση της στην περίπτωση full size.

Ακτινοβολεί και η κάθοδος αν δεν έχει τοποθετηθεί RF choke.

Για καλή απόδοση απαιτείται η ανάρτησή της να γίνει αρκετά υψηλά. Απαιτείται η εγκατάσταση ΒalUn ρεύματος ή ενός choke στη διαδρομή της καθόδου ή της ladder line.

Η ladder line θα πρέπει να είναι μακριά από μεταλλικές επιφάνειες ή γειωμένα αντικείμενα.

Fan Dipoles (πολλά δίπολα στην ίδια κάθοδο).

Καλύπτει πολλαπλές μπάντες με μία γραμμή τροφοδοσίας.

Απλή και φθηνή στην κατασκευή.

Χαμηλός λόγος στασίμων σε όλες τις μπάντες με ρύθμιση των άκρων των διπόλων.

Δεν χρειάζεται tuner.

Απαιτείται χώρος για τα δίπολα.

Μπορεί να τοποθετηθεί και σε inverted V διάταξη.

OCFD (Off-Center Fed Dipole – multiband).

Δίπολο με το σημείο τροφοδοσίας εκτός κέντρου, παράκεντρα.

Πολυμπαντική με κατάλληλο current BalUn 4:1.

Καλύπτει από 80m έως 10m με εσωτερικό ή εξωτερικό tuner.

Απαιτείται τοποθέτηση υψηλά.

Loop Κεραίες

Τις αναφέρουμε ως λούπες και απαιτούν χώρο. Είναι συνήθως τετραγωνικής μορφής ή μορφής παραλληλογράμμου. Η περίμετρός τους είναι ένα μήκος κύματος και είναι monobander.

Πολύ χαμηλός θόρυβος (QRM), κατάλληλη και για SWL (ακρόαση).

Long Wire

Tην προσαρμόζουμε με UnUn ή συντονίζουμε με tuner.

Απαιτεί μεγάλο χώρο σε ευθεία.

Δουλεύει σχετικά καλά με αυτόματα ATU αρκεί να έχουν ευρύ πεδίο αντιστάσεων.

Πολύ απλή και οικονομική κεραία.

Κατάλληλη για ακρόαση (SWL).

Έχει λεπτό λοβό ακτινοβολίας προς την κατεύθυνση της κεραίας.

Ιδανική αν έχεις αρκετό χώρο για 10 έως 40 μέτρα μήκος.

Χρειάζεται καλή γείωση και αντίβαρα (counterpoise).

Vertical (Κάθετη Κεραία).

Καταλαμβάνει μικρό χώρο πάνω σε έναν ιστό.

Εξαιρετική για DX (μακρινές επαφές) λόγω χαμηλής γωνίας ακτινοβο-λίας. Δεν ενδείκνυται για χρήση σε ανάγλυφο επιφανείας της γης. Θέλει τεχνητό έδαφος (radials).

Είναι ευάλωτη σε θορύβους και παράσιτα από ηλεκτρικές συσκευές.

Εύκολη homemade κατασκευή για monobander.

Magnetic Loop

Ιδανική για περιορισμένους χώρους καθώς επίσης και για εσωτερικούς χώρους.

Στενή ζώνη λειτουργίας, αλλά εξαιρετική απόδοση.

Πολύ καλή για ακρόαση και εκπομπή.

Ακριβή αλλά πολύ compact.

Κατευθυνόμενες

Τις αφήσαμε στο τέλος λόγω μεγάλου κόστους αγοράς ή δύσκολης κατασκευής.

Εξαιρετικές με μεγάλη απολαβή αλλά μειονέκτημά τους είναι η κατευθυντικότητα.

Για ακροατές βραχέων (SWL) προτείνονται:

Random Long Wire με απλό UnUn και καλή γείωση.

Active Antenna όπως η Bonito, Wellbrook, ή YouLoop (για χαμηλό θόρυβο).

Mini Whip (ήσυχο περιβάλλον).

Ποια  τελικά μπορούμε να επιλέξουμε ;

Αν έχουμε διαθέσιμο χώρο στην ταράτσα ή σε αυλή και θέλουμε κάτι απλό και οικονομικό, τότε αποφασίζουμε δίπολο, ή Long Wire.

Αν επιθυμούμε μία multiband κεραία με εύκολη homemade κατασκευή και απλή τοποθέτηση σε οποιαδήποτε μορφή, τότε αποφασίζουμε EFHW ή OFF Center Fed Dipole και beam.

Για DX και περιορισμένο χώρο χωρίς σκέψη επιλέγουμε Vertical.

Για εσωτερικούς χώρους ή μπαλκόνι: Magnetic Loop.