UnUn 49:1
Πώς Υπολογίζουμε τους Μετασχηματιστές UnUn/BalUn (1:49, 1:9,
1:4)
Όταν κατασκευάζουμε κεραίες όπως η EFHW (End-Fed Half Wave) ή η Long Wire, ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα: η σύνθετη αντίσταση αυτών στο σημείο τροφοδοσίας είναι πολύ υψηλότερη από τα 50 Ohm του ομοαξονικού μας καλωδίου.
Αποκωδικοποιώντας
τα Decibel (dB): Ο Κανόνας του 3 και του 10
Στις τηλεπικοινωνίες, η ισχύς, το κέρδος των κεραιών και οι απώλειες των καλωδίων μετριούνται σχεδόν πάντα σε Decibel (dB). Για έναν νέο ραδιοερασιτέχνη, οι λογάριθμοι μπορεί να φαίνονται τρομακτικοί, αλλά στην πράξη υπάρχει ένας πανεύκολος κανόνας που λύνει τα πάντα στο μυαλό!
 |
| Click στη φωτό για μεγέθυνση |
Ραδιοερασιτέχνης δεν είναι κάποιος που κρατά ένα μικρόφωνο και αναλώνεται με τις ώρες σε ανούσιες συζητήσεις — όπως πρόσφατα έτυχε να ακούσω στα 2 μέτρα μία εκτενή... "ανάλυση" για το αν το βραδινό μενού θα περιλαμβάνει πατάτες τηγανητές με αυγά ή πιτόγυρο.
Ο
Νόμος του Ohm στο Shack: Από την Τροφοδοσία DC στις Μετρήσεις RF
Ο Νόμος του Ohm είναι το πρώτο πράγμα που μαθαίνουμε για να πάρουμε το πτυχίο του ραδιοερασιτέχνη. Όμως, πόσο συχνά τον χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητα του εργαστηρίου μας;
 |
| Click στη φωτό για μεγέθυνση |
Όταν υπολογίζουμε το μήκος κύματος στον αέρα, χρησιμοποιούμε την ταχύτητα του φωτός (c≈300.000 km/s). Όταν όμως το ηλεκτρομαγνητικό κύμα ταξιδεύει μέσα σε ένα ομοαξονικό καλώδιο, επιβραδύνεται λόγω του διηλεκτρικού υλικού που περιβάλλει τον κεντρικό αγωγό.
 |
| Click στη φωτό για μεγέθυνση |
Στις κλασικές Off Center Fed κεραίες, πρέπει να χρησιμοποιείται BalUn ρεύματος (Current) γιατί η ασύμμετρη τροφοδοσία δημιουργεί έντονα ρεύματα κοινής λειτουργίας (common-mode currents) που επιστρέφουν από την εξωτερική πλευρά του καλωδίου προς τον πομποδέκτη.
Εκπαιδευτικός Οδηγός για Νέους Ραδιοερασιτέχνες
Στον κόσμο των ραδιοσυχνοτήτων (RF), η πρώτη και θεμελιώδης έννοια που καλείται να κατανοήσει κάθε νέος ραδιοερασιτέχνης είναι η σχέση ανάμεσα στη συχνότητα (f) και το μήκος κύματος (λ).
.jpg) |
| 6L6, 807 και έξοδος 2X811 κατασκευή του Blogger (1978) Κλικ στις φωτό για μεγέθυνση. |
Διευκρίνιση: στο άρθρο αυτό θα αναφερόμαστε με μεγάλη δυσκολία στον αδόκιμο όρο «ραδιοπειρατής» που λόγω της τότε νομοθεσίας η εκπομπή των ραδιοερασιτεχνών ήταν παράνομη ενέργεια, για την κρατική ραδιοφωνία όμως δεν ήταν... Τα κράτη είχαν προβλέψει να κατακτήσουν και να εκμεταλλευτούν τις συχνότητες, είτε πολιτικά, είτε οικονομικά λόγω των μεγάλων συμφερόντων, ενώ είναι ένα κοινωνικό αγαθό.
Η Σημασία των Μετρήσεων στο S-meter.
Είναι σίγουρο ότι πολλοί από τους συναδέλφους δεν γνωρίζουν τη σχέση που υπάρχει μεταξύ των μονάδων του S-meter και της εκπεμπόμενης ισχύος από τον σταθμό που ακούμε. Έτσι αποφασίσαμε να εξηγήσουμε τη σχέση που υπάρχει μεταξύ τους.
Οι απώλειες στους μετασχηματιστές UnUn στα βραχέα κύματα (HF) οφείλονται κυρίως στις προδιαγραφές του υλικού του φερρίτη, στην ισχύ εκπομπής, καθώς και στη σύνθετη αντίσταση της κεραίας και της γραμμής μεταφοράς. Σχετίζονται δηλαδή άμεσα με τη μαγνητική διαπερατότητα του υλικού του πυρήνα και τη συχνότητα λειτουργίας.
Στην ανάρτηση αυτή θα εξηγήσουμε μερικές βασικές πληροφορίες ανάγνωσης σε διαγράμματα ακτινοβολίας κεραίας και απευθυνόμαστε κυρίως σε νέους συναδέλφους.
Η Διεθνής Ένωση Ραδιοερασιτεχνών (IARU Region 1) καθιέρωσε ένα ενιαίο τεχνικό πρότυπο για την βαθμονόμηση των οργάνων S-Meter, εξασφαλίζοντας αντικειμενικότητα στις αναφορές λήψης (RST) μεταξύ διαφορετικών πομποδεκτών.
Είναι γνωστό ότι :
όσο πιο υψηλή είναι η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος που κυκλοφορεί στις κεραίες των σταθμών μας, τόσο καλύτερα αποδίδουν.
Ανάρτηση για δυνατούς λύτες...
Στον κόσμο των ραδιοσυχνοτήτων (RF), η κατανόηση της διαφοράς μεταξύ dB και dBm είναι θεμελιώδης.
Η τροπόσφαιρα εκτείνεται σε ύψος έως περίπου τα 10 km από την επιφάνεια της γης.
.png)
Ανάρτηση για δυνατούς λύτες...
Για τον υπολογισμό της ισχύος ERP, η απολαβή της κεραίας υπολογίζεται σε dBd, δηλαδή σε σύγκριση με ένα κλασικό δίπολο μισού κύματος.
Ο Γρίφος:
Λόγω του επαγγέλματος μας αναρτούμε ακόμη έναν γρίφο για δυνατούς λύτες… Αποφασίζουμε να στήσουμε ένα νέο σταθμό για τα VHF (145 MHz).
Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει τις βασικές διαφορές και τη σχέση μεταξύ των εννοιών: EIRP (Effective Isotropic Radiated Power) =
Ισοδύναμη Ισοτροπικά Ακτινοβολούμενη Ισχύς
ERP (Effective Radiated Power) = Ενεργός Ακτινοβολούμενη Ισχύς.
EIRP (Effective Isotropic Radiated Power) = Ισοδύναμη Ισοτροπικά Ακτινοβολούμενη Ισχύς
ERP (Effective Radiated Power) = Ενεργός Ακτινοβολούμενη Ισχύς
Υποθέτουμε ότι ένας πομπός εκπέμπει με ισχύ 50 Watt, η γραμμή μεταφοράς (κάθοδος) παρουσιάζει SWR 2,0:1 (απώλειες επιστροφής 11,1%) και χρησιμοποιείται μια beam κεραία με κέρδος 6 dBi.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για τις δοκιμές μας, τα πειράματα και τις κατασκευές που κάνουμε θα πρέπει να λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για την αποφυγή ηλεκτροπληξίας, καψίματος και τραυματισμού από πτώση. Υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα στο hobby μας από το ηλεκτρικό ρεύμα και από την ανάρτηση των κεραιών μας σε πύργους ή ταράτσες. Παρακαλώ πολύ δείξτε ιδιαίτερη προσοχή για να χαρούμε πολλά χρόνια την ενασχόλησή μας που είναι διασκέδαση και πηγή γνώσεων.
Οι απώλειες σε ένα ομοαξονικό καλώδιο (line attenuation) οφείλονται κυρίως στις ωμικές απώλειες του αγωγού (skin effect) και στις απώλειες του διηλεκτρικού υλικού.
Εκπέμπουμε με ισχύ εξόδου 100 Watt από τον πομποδέκτη μας, αλλά η ένδειξη των στασίμων (SWR) στην αρχή της γραμμής μεταφοράς (coaxial) είναι 3,0:1. Αν στη συνέχεια χρησιμοποιήσουμε μια κεραία που προσφέρει κέρδος 3 dBi, ποια είναι η τελική ισχύς που εκπέμπεται και πώς επηρεάζεται το σήμα μας;
Ιδιαίτερο
ενδιαφέρον έχουν και οι τέσσερις αναρτήσεις μας σχετικά με το τι είναι το Decibel και
βρίσκονται στις διευθύνσεις:
https://sv1ahh.blogspot.com/2026/08/db.html
https://sv1ahh.blogspot.com/2026/02/decibel-db-dbi-dbm-dbd.html
https://sv1ahh.blogspot.com/2026/02/gain.html
https://sv1ahh.blogspot.com/2012/06/decibel-d.html
http://sv1ahh.blogspot.com/2026/08/db-vs-dbm.html
https://sv1ahh.blogspot.com/2026/08/link-budget.html
Ο πίνακας μετατρέπει τα dB σε συντελεστή ισχύος και με κλικ πάνω του μεγεθύνεται. Όταν αναφερόμαστε σε κεραίες, οι τιμές αυτές αντιστοιχούν σε dBi (ή dBd).
Όλοι το έχουμε ζήσει. Είμαστε μπροστά στο shack, στήνουμε μια νέα κεραία, πατάμε το PTT ή το μορσικό και η βελόνα της γέφυρας σταματάει στο 1,5:1 ή στο 2:1! Και κάπου εκεί ξεκινάει ο πανικός. «Πρέπει να κατεβάσω την κεραία», «Πρέπει να κόψω καλώδιο», «Πρέπει να αλλάξω το UnUn ή το BalUn». Είναι όμως δικαιολογημένος όλος αυτός ο ιδρώτας για να φτάσουμε στο πολυπόθητο 1,0:1;
.png)
Το άρθρο αυτό αναφέρεται κυρίως σε νέους συναδέλφους. Τόσα χρόνια στον αέρα πόσες φορές έχουμε ακούσει τη γνώριμη ατάκα: «Έβαλα το antenna tuner, έπεσε το SWR στο 1:1, οπότε η κεραία μου συντονίστηκε τζάμι».
Θεωρούμε ότι για να είναι κάποιος ολοκληρωμένος και επιτυχημένος ραδιοερασι-τέχνης σήμερα, χρειάζεται έναν συνδυασμό τεχνικών γνώσεων, προσωπικών δεξιοτήτων και ηθικών αρχών. Αυτά αναφέρονται εξ άλλου στην κείμενη νομοθεσία.
Δίδονται
δύο πίνακες με σχέσεις dB και
ισχύων. Ποιος από τους δύο είναι ο σωστός?
Είναι ερώτημα για δυνατούς λύτες…
Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους στον χώρο του ραδιοερασιτεχνισμού είναι ότι η κλίμακα των decibel (dB) λειτουργεί γραμμικά, όπως ακριβώς μετράμε τα μέτρα ή τα κιλά. Στην πραγματικότητα, η συμπεριφορά τους είναι εντελώς διαφορετική.
Με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε αυτό το άρθρο γιατί χρησιμοποιήσαμε πολλά από τα προϊόντα της στο παρελθόν. Έχουμε αναρτήσει στο ιστολόγιο μας κριτικές και αναλύσεις για μερικά από αυτά. Η MFJ Enterprises αποτέλεσε για πάνω από μισό αιώνα έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους «πυλώνες» του ερασιτεχνικού ραδιοφώνου παγκοσμίως με ποιοτικά προϊόντα. Όλοι μας σχεδόν στην Ελλάδα έχουμε έστω ένα από αυτά.
Αυτό το άρθρο είναι διαφορετικό από όσα έχω γράψει μέχρι τώρα στο παρόν ιστολόγιο. Σκέφθηκα να ενθαρρύνω τους συναδέλφους για DIY αλλά δεν ξέρω αν θα το πετύχω, όμως η προσπάθεια μετράει… (DIY=Do It Yourself).
Πώς
να Γίνεις Ραδιοερασιτέχνης – Οδηγός για Αρχαρίους
Το να γίνει κάποιος ραδιοερασιτέχνης είναι πολύ πιο εύκολο απ’ ό,τι φαντάζεστε. Το μόνο που χρειάζεται είναι το πραγματικό «μεράκι» για την επικοινωνία, εμείς το ονομάζουμε μικρόβιο... Οι δυνατότητες είναι απεριόριστες, καθώς η εμβέλεια των συνομιλιών εκτείνεται από τα όρια του δήμου σας έως και ολόκληρο τον πλανήτη!
Είμαστε χαρούμενοι γιατί η παρούσα ανάρτηση είναι η πρώτη από την Ελλάδα για το συγκεκριμένο λογισμικό, που θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια. Θα προειδοποιήσουμε τους φανατικούς προγραμματιστές του Arduino ότι θα στεναχωρηθούν με τα νέα που τους φέρνουμε.
Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει «μαγική» κεραία που να παίζει παντού το ίδιο, γιατί το έδαφος γύρω από τον σταθμό μας παίζει τεράστιο ρόλο (μορφολογία εδάφους), σχεδόν όσο και η ίδια η κεραία. Πρέπει να σκεφτόμαστε πώς φεύγει το σήμα μας: σαν μια μπάλα που πρέπει είτε να περάσει πάνω από εμπόδια είτε να κυλήσει ομαλά στο πάτωμα. Στο τέλος του δωρεάν βιβλίου μας κάνουμε εκτενή ανάλυση των διαγραμμάτων ακτινοβολίας.
Ο Ραδιοερασιτεχνισμός είναι το πιο «Underground» High-Tech Χόμπι της Εποχής μας.
Όταν ακούει κανείς τη λέξη «ραδιοερασιτέχνης», η εικόνα που φέρνει στο μυαλό του ο περισσότερος κόσμος είναι συχνά ξεπερασμένη:
.png)
Η σύγκριση μεταξύ PEP και RMS είναι ένα από τα πιο κλασικά σημεία σύγχυσης στις ραδιοεπικοινωνίες. Η βασική τους διαφορά εντοπίζεται στο τι μετράει η καθεμία: η PEP κοιτάζει τις κορυφές του σήματος, ενώ η RMS κοιτάζει τη μέση ωφέλιμη ενέργεια που παράγεται.
Τα τελευταία χρόνια οι κεραίες EFHW (End-Fed Half-Wave) κέρδισαν τεράστια εμπιστοσύνη γιατί λύνουν το πρόβλημα του χώρου: τροφοδοτούνται στην άκρη, χρειάζονται μόνο έναν ιστό (ή ένα δέντρο) και παίζουν σε πολλές μπάντες χωρίς απαραίτητα heavy-duty tuner.
Τι είναι και πώς διαφέρουν με απλά λόγια
Αν θέλαμε να το θέσουμε στη γλώσσα των ραδιοερασιτεχνών, το Raspberry Pi και το Arduino είναι δύο εντελώς διαφορετικά εργαλεία που, όταν συνεργαστούν, κάνουν θαύματα στο shack. Στο ιστολόγιο για τη μεθοδολογία του STEM που διαχειρίζομαι έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν πολλές φορές σε κατασκευές και προγραμματισμό του Arduino.
Ετοιμάσαμε αυτό το άρθρο κυρίως για τους νέους συναδέλφους. Σε αυτό το ιστολόγιο γράφονται προσωπικές απόψεις του blogger μετά από 52 χρόνια ερασιτεχνικής και επαγγελματικής εμπειρίας στον αέρα… οι εικόνες στα άρθρα μας γίνονται με τη βοήθεια της ΑΙ για να είναι πιο θελκτικά...
Άρθρο
για μελετητές…
Ο λόγος Crest Factor (Συντελεστής Κορυφής) είναι ένας καθαρά μαθηματικός δείκτης που περιγράφει το πόσο «δυναμικό» ή «απότομο» είναι ένα σήμα εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) ή ραδιοσυχνότητας (RF).
Ποιο μας συμφέρει τελικά στην τσέπη;
Κάθε φορά που κάποιος συνάδελφος στήνει shack ή ανανεώνει τον εξοπλισμό του, ή επιθυμεί να αγοράσει μόνο ένα τροφοδοτικό πέφτει στο τραπέζι η κλασική ερώτηση: «Να πάρω ένα βαρύ γραμμικό (linear) τροφοδοτικό με τον κλασικό μετασχηματιστή ή να πάω σε ένα ελαφρύ και φτηνό switching;»
Η ισχύς PEP (Peak Envelope Power / Μέγιστη Ισχύς Περιβάλλουσας) είναι ο τυποποιημένος τρόπος που χρησιμοποιείται διεθνώς (και από τη νομοθεσία) για τη μέτρηση της ισχύος εκπομπής των ραδιοερασιτεχνικών και τηλεπικοινωνιακών πομπών.
.png)
Πόσα Watt (και Ευρώ) πετάμε στον δρόμο με το απλό RG-58;
Είναι ένα κλασικό σκηνικό που το συναντάμε πολύ συχνά. Αγοράζουμε έναν εξαιρετικό πομποδέκτη τελευταίας τεχνολογίας, δίνουμε μια μικρή περιουσία για ένα καλό μικρόφωνο ή ένα επώνυμο τροφοδοτικό, και όταν έρχεται η ώρα να συνδέσουμε το μηχάνημα με την κεραία, κάνουμε οικονομία στο πιο κρίσιμο σημείο: το ομοαξονικό καλώδιο.
Όταν το Πτυχίο Ραδιοερασιτέχνη Χάνει το Νόημά του...
Σε αυτό το άρθρο ίσως γίνω κακός με κάποιους «συναδέλφους». Είναι πραγματικά να απορεί κανείς με την ανθρώπινη ψυχολογία. Κοπιάζεις, διαβάζεις κανονισμούς, ερωτήσεις, ηλεκτρονικά, κώδικες, καταφέρνεις και περνάς τις εξετάσεις, αποκτάς το πτυχίο και λαμβάνεις το διακριτικό σου και... μετά αποφασίζεις να εκπέμψεις εκεί που απαγορεύεται, στα «παράνομα» όπως αναφέρεται...
Μέχρι σήμερα, τον Ιούλιο του 2026, το ιστολόγιό μας αποτελεί μια ζωντανή κυψέλη γνώσης, έχουμε αναρτήσει 470 άρθρα με αποκλειστικό περιεχόμενο γύρω από την δραστηριότητα της εκπομπής και της λήψης.
Γιατί το Ακριβό Καλώδιο Δεν Μπορεί να Σώσει μια Κακή Κεραία.
Στον κόσμο των ραδιοερασιτεχνών και των επικοινωνιών γενικότερα, υπάρχει μια πολύ συχνή παρανόηση που κυκλοφορεί ανάμεσα σε παλιούς και νέους φίλους του χόμπι:
Το έχουμε ζήσει και αυτό όλα αυτά τα χρόνια που είμαστε τακτικοί θαμώνες στα ερτζιανά με τακτικές αλλαγές σε κεραίες και προσπάθειες καλλίτερης απόδοσης…
