Το
έχουμε ζήσει και αυτό όλα αυτά τα χρόνια που είμαστε τακτικοί θαμώνες στα
ερτζιανά με τακτικές αλλαγές σε κεραίες και προσπάθειες καλλίτερης απόδοσης…
Κατ΄ εμάς η άποψη ότι: η τοποθέτηση μιας κεραίας σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ύψος εγγυάται αυτόματα ισχυρότερη και καθαρότερη λήψη αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους στον κόσμο των βραχέων κυμάτων.
Αν και η διαίσθηση μας ωθεί να πιστέψουμε ότι το ύψος προσφέρει μόνο πλεονεκτήματα, η πραγματικότητα της ραδιοερασιτεχνικής λήψης είναι πολύ πιο σύνθετη και συχνά κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις για όποιον ανεβάζει μια κεραία χωρίς συγκεκριμένο πλάνο.
Το βασικό πρόβλημα με την άκριτη αύξηση του ύψους, ιδιαίτερα στις χαμηλές μπάντες των HF, είναι ότι μεταβάλλεται ριζικά ο λοβός ακτινοβολίας και λήψης της κεραίας. Καθώς μια κεραία απομακρύνεται από το έδαφος, η γωνία λήψης της χαμηλώνει, γεγονός που την καθιστά ιδανική για μακρινά σήματα (DX), αλλά ταυτόχρονα τη μετατρέπει σε «τυφλή» για κοντινότερους σταθμούς. Έτσι, ένας ραδιοερασιτέχνης μπορεί να διαπιστώσει με έκπληξη ότι, ψηλώνοντας την κεραία του, έχασε την ικανότητα να ακούει καθαρά τοπικά δίκτυα ή σταθμούς από γειτονικές χώρες, καθώς το σήμα τους πλέον «περνάει» κάτω ή πάνω από τον κύριο λοβό της.
Επιπλέον, η ανύψωση μιας κεραίας πάνω από το αστικό περιβάλλον ή στην ταράτσα μιας πολυκατοικίας τη φέρνει συχνά πιο κοντά σε νέες, απρόβλεπτες πηγές θορύβου. Αντί να απομονωθεί από τα παράσιτα, μια ψηλή κεραία λειτουργεί σαν ένας τεράστιος συλλέκτης βιομηχανικού θορύβου (QRM) από την ευρύτερη περιοχή, καθώς και ατμοσφαιρικών στατικών (QRN). Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται δραματικά το background noise (το «χαλί» του θορύβου) στον δέκτη. Ακόμα κι αν ένα επιθυμητό σήμα έρχεται οριακά πιο δυνατό, η ταυτόχρονη αύξηση του θορύβου μειώνει τον λόγο σήματος προς θόρυβο (SNR), κάνοντας τη λήψη τελικά πολύ πιο κουραστική ή και αδύνατη.
Τέλος, δεν πρέπει να παραβλέπεται η επίδραση της ίδιας της γραμμής μεταφοράς. Για να φτάσει η κεραία σε μεγάλο ύψος, απαιτείται μεγαλύτερο μήκος ομοαξονικού καλωδίου (coaxial), γεγονός που εισάγει επιπλέον απώλειες εξασθένησης στο σήμα πριν αυτό φτάσει καν στον πομποδέκτη, ειδικά αν δεν χρησιμοποιηθεί καλώδιο εξαιρετικής ποιότητας. Συνεπώς, το ύψος δεν είναι μια μαγική λύση που βελτιώνει τα πάντα.
Η ιδανική θέση μιας κεραίας είναι πάντα αποτέλεσμα ισορροπίας ανάμεσα στη μπάντα που δουλεύουμε, στο αν αναζητάμε τοπικές ή μακρινές επαφές, και στο πόσο θόρυβο είμαστε διατεθειμένοι να διαχειριστούμε στο shack μας.